فهم ما از عذاب های جهنم به اندازه این حواس ظاهری ماست و گرنه واقعیتها بالاتر از اینهاست. چه نعمات بهشتی و چه عذابهای آن ... در مورد نعمات بهشتی روایات متعدد داریم :

وَ فِيهَا مَا لَا عَيْنٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَر

نعمتی داده می شود که حتی به فهم بشر خطور نکرده است.

عذاب جهنم نیز توصیف هایی دارد که کارشناس محترم آیا ت آن را آوردند اما آیاتی نیز هستند که فهمشان برای ما مشکل است از جمله آیات سوره همزه :

وَ مَا أَدْرَئكَ مَا الحْطَمَةُ(5)نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ(6)الَّتىِ تَطَّلِعُ عَلىَ الْأَفئدَةِ
5- و (پس از آن درباره عظمت و بزرگى و هول و ترس از آن ميفرمايد: اى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله) چه چيز تو را دانا كرده (چه دانى) كه حطمه و آتش سخت دوزخ چيست؟!
6- حطمه آتش خدا است كه (بامر و فرمان او) افروخته شده
7- آن آتشى است كه بر دلها افروخته شود


قرآن در بعضی آیاتش عذاب های جهنمیان را به این شکل توصیف می کند:

*كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ(نساء آیه 56)

هر گاه پوستهاى تنشان (در آن) بريان گردد (و بسوزد)، پوستهاى ديگرى به جاى آن قرار مى‏ دهيم، تا كيفر (الهى) را بچشند


*وَ تَرَى الْمُجْرِمينَ يَوْمَئِذٍ مُقَرَّنينَ فِي الْأَصْفادِ (ابراهیم آیه 49)

و در آن روز، مجرمان را با هم در غل و زنجير مى‏ بينى!(كه دستها و گردنهايشان را به هم بسته است!)

*سَرابيلُهُمْ مِنْ قَطِرانٍ وَ تَغْشى‏ وُجُوهَهُمُ النَّارُ (ابراهیم آیه 50)

لباسهايشان از قطران [ماده چسبنده بد بوى قابل اشتعال‏] است و صورتهايشان را آتش مى‏ پوشاند

*وَ يُسْقى‏ مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ(ابراهیم آیه 16)---يَتَجَرَّعُهُ وَ لا يَكادُ يُسيغُهُ وَ يَأْتيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَ ما هُوَ بِمَيِّتٍ وَ مِنْ وَرائِهِ عَذابٌ غَليظٌ(ابراهیم آیه 17)

از آب" صديد"(چركى است كه ميان پوست و گوشت جمع مى‏ شود،یعنی این که این آب بد بو و متعفن است) به او مى‏ نوشانند بزحمت جرعه جرعه آن را سرمى‏ كشد و هرگز حاضر نيست به ميل خود آن را بياشامد و مرگ از هر جا به سراغ او مى‏ آيد ولى با اين همه نمى‏ ميرد! و بدنبال آن، عذاب شديدى است!


و آیات دیگری به همین معنا