ملک الموت با توجه به اعمال شخص,او را قبض روح می کند

 اگر فرد ظالم و بی دین باشد,جانش با سختی جدا می شود

وَ لَوْ تَرى‏ إِذِ الظَّالِمُونَ في‏ غَمَراتِ الْمَوْتِ وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْديهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ(انعام آیه 93) و اگر ببينى هنگامى كه (اين) ظالمان در شدايد مرگ فرو رفته‏اند، و فرشتگان دستها را گشوده، به آنان مى‏ گويند: «جان خود را خارج سازيد! امروز در برابر دروغهايى كه به خدا بستيد و نسبت به آيات او تكبّر ورزيديد، مجازات خواركننده‏اى خواهيد ديد

در جمله" أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ:" جان و روح خود را خارج سازيد" کیفیت قبض روح کفار را بیان می کند,:در حقيقت این آیه اشاره به يك نوع تحقير از ناحيه فرشتگان قبض ارواح نسبت به اينگونه ظالمان است و گر نه دادن روح و جان كار خود ظالمان نيست بلكه كار آن فرشتگان است، همانند اينكه هنگام اعدام يك قاتل جانى به او مى‏گويند اكنون بمير(خلاصه ای از تفسير نمونه، ج‏5، ص: 350)

اما اگر شخص مومن باشد جانش با آرامش جدا می شود

الَّذينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُون(نحل آیه 32)همانها كه فرشتگان (مرگ) روحشان را مى‏ گيرند در حالى كه پاك و پاكيزه‏اند به آنها مى‏ گويند: «سلام بر شما! وارد بهشت شويد به خاطر اعمالى كه انجام مى‏ داديد!»

سلام در این آیه یعنی نشانه امنيت و سلامت و آرامش كامل مومن


نکته1:دراحادیث معراج آمده که حاصلش این است:

لوحی درجلوی عزرائیل است که نام همه انسان ها درآن ثبت شده،هرکس اجلش برسد اسم او پاک می شود و فورا عزرائیل درآن واحد ،قبض روح می کند ممکن است هزارها نفر نامشان پاک شود وعزرائیل هم قبض روح کند ،تعجبی ندارد ؛مثل بادی که هزارچراغ رایک مرتبه خاموش می کند .(1)


نکته2:وقتی ملک الکوت برای قبض روح می آید، شکلش نسبت به محتضر فرق می کند روایتی است که حضرت ابراهیم علیه السلام تقاضا کرد که شکل عزرائیل را هنگام قبض روح کافر ببیند ،عرض کردکه طاقت ندارید.فرمود:میل دارم ببینم.عزرائیل خودش رابه آن هیأت نشان داد وابراهیم دید صورت مردی است سیاه رنگ که موهای بدنش ایستاده ،بدبو،لباس سیاه پوشیده ،از دهان وبینی او شراره آتش ودود خارج می شود،ابراهیم غش کرد،پس از به حال آمدن ،فرمود:اگر کافر هیچ عذابی نداشته باشد بس است عذابش در دیدن تو(2).وبالعکس هم راجع به مومن.(3)



1.آیة الله دستغیب،معاد،ص13
2.بحارالانوار،ج6،ص143،باب ملک الموت
3.همان،ص172،باب ملک الموت