حضرت سلیمان علیه السلام
(کشور: فلسطین
شهر: بیت المقدس
تاریخ: —
محل دفن: قریه داود در کنار قبر پدرشان حضرت داود (ع)
لقب:حشمت ا…
معنای اسم:سلیمان= پر از سلامت
پدر: داود
مادر:برسبا
تاریخ ولادت:۴۳۹۱ سال بعد از هبوط ادم
مدت عمر:۵۳ سال
بعثت:خداوند او را در فلسطین مبعوث کرد و به او سلطنت و حکومت داد
محل دفن:بیت المقدس در قریه داود در کشور فلسطین
نسب:سلیمان بن داود بن ایشی بن عوید بن باعز بن سلمون بن نحشون بن عمی نادب بن رام بن حصرون بن فارص بن یهود بن اسحاق بن ابراهیم(ع)
تعداد فرزندان: به روایتی ان حضرت ۴۳ دختر و۲۷پسر داشت.
فهرست سوره هایی که نام سلیمان در ان ذکر شده:بقره- نساء- انعام انبیاء- نمل- سباء- ص)
حضرت سلیمان علیه السلام،فرزند و جانشین حضرت داود علیه السلام و از انبیای بزرگ الهی در میان قوم بنی اسرائیل بود. وی همانند پدرش علاوه بر مقام نبوت، حکومت و سلطنت نیز داشت.
در زمان پيامبري حضرت داوود (ع) باغباني به نام شمعيل ، باغ زيبا و پرباري داشت و بخاطر اين نعمت خدا را سپاس ميگفت .
در
همان حوالي چوپان جواني هم به نام سرمد هر روز گله گوسفندانش را به هنگام
باز گرداندن از صحرا از كنار باغ شمعيل عبور ميداد . يك روز گله گوسفندان
سرمد از بوي خوش برگهاي درخت مو از خود بيخود شده و به سمت باغ حركت كردند و
سرمد هر چقدر تلاش كرد نتوانست مانع خراب كاريهاي آنها شود .
بعد از
گذشت چند ساعت باغ شمعيل به ويرانه اي تبديل شد و او با عصبانيت از سرمد
خواست كه براي برقراري عدالت بين شان به نزد داوود نبي بروند .
وقتي
داوود مي انديشيد تا راه حلي براي اين مسئله بيابد فرشته وحي بر او فرود
آمد و گفت:بهتر است به اين بهانه پسرانت را محك بزني هر كدام از پسرانت
كه بتواند عادلانه ترين راه را پيشنهاد كند جانشين تو خواهد شد.
بعد
از گذشت چند روز يكي از پسران حضرت داوود(ع)كه سليمان نام داشت راه حل
مشكل را پيدا كرده و به نزد پدر آمد و پاسخ آن اين بود كه سرمد بايد
گوسفندانش را تا زماني كه باغ دوباره ميوه بدهد در اختيار شمعيل بگذارد تا
در اين مدت او ،از شير و پشم آنها استفاده كند و وقتي كه باغ دوباره محصول داد گوسفندان را به صاحبش سرمد باز گرداند .
بعد از اين جريان فرشته وحي نازل شد و گفت:اي داوود،خداوند با شنيدن قضاوت عادلانه سليمان،او را به جانشيني تو برگزيد.
داوود(ع)هم اين مطلب رابه همه گفت و از آنها خواست كه پس از وي از سليمان
اطاعت كنند. سليمان مدتها به فكر فرو مي رفت و دوباره اين وظيفه و رسالت
فكر مي كرد و مي دانست كه مسووليت سنگيني بر دوش او نهاده شده است .
مورخان نوشته اند که سلیمان در سیزده سالگی به جانشینی پدر انتخاب شد. این انتخاب بر عالمان و عابدان بنی اسرائیل سنگین آمد و آنها زبان به انتقاد گشودند، ولی مدتی بعد، بر خلاف انتظار، وی را پیامبری رئوف، سلطانی عادل و حکمرانی فرزانه یافتند و از رفتار خود پشیمان شدند.
*در قرآن کریم،16 مرتبه در سوره های بقره، نسا، انعام، انبیا، نمل، سبا و ص از
سلیمان نام برده شده و آمده است که سلیمان پیامبر علم و حکمت بود که جن
و انس و پرندگان و حیوانات و باد و حتی شیاطین مسخر و تحت فرمان او بودند.
خداوند به او منطق الطیّر و زبان فهم حیوانات را ارزانی
فرمود و او با هدهد و مورچه سخن
میگفت. داستان هدهد و سلیمان و سلیمان و مور در قرآن ذکر شده است. همچنین
از قضاوت خردمندانه او درباره از بین رفتن علفهای تاکستان مردی از بنی اسرائیل به
وسیله گوسفندان مردی دیگر، سخن به میان آمده است.( قضاوت سلیمان).
*وی انگشتری داشت که اسم اعظم بر آن نقش بسته بودو بسیاری از کارها را باآن سامان میبخشید.
روزي كنار
دريا قدم مي زد و از خدا مي خواست كه آنقدر به او نيرو دهد كه به راحتي
بتواند انسانها را به خدا پرستي و عدالت دعوت كند . در همين لحظه بود كه
ماهي عجيب سرش را از آب بيرون آورد و يك قطعه درخشان به سليمان داد .
سليمان
با تعجب نگاه مي كرد اين جسم درخشان انگشتري با نگين گرانبها و پرارزش بود
، وقتي آن را به دست كرد فرشته اي به او گفت : « تو فرشته خدا هستي »
از آن به بعد سليمان گفتگوي تمام موجودات را مي شنيد و مي فهميد و همچنين صداي باد را هم مي شنيد كه به او مي گفت : اي پيامبر خدا من فرمانبردار تو هستم و هر كجاي اين دنيا كه اراده كني تو را خواهم برد .
موجودات نامرئي دنيا كه تا آن روز هيچ چشمي آنها را نديده بود يكي پس از ديگري پيش چشمان حيرت زده سليمان ظاهرمي
شدند و در مقابلش تعظيم مي نمودند،در همين زمان بود كه سليمان بر روي
زمين نشست به سجده رفت و از خدا خواهش كرد كه او را راهنمايي كند كه از
نعمتهاي بينظيرش چگونه براي سعادت انسانها بهره ببرد .
وقتي سر از
خاك بر مي داشت به باد فرمان داد تا تختش را به ميدان بزرگ شهر آورده و بر
زمين گذارد . مردم با ديدن سليمان جوان و ابهتي كه پيدا كرده بود شگفت زده
شده بودند .
سليمان لب به سخن گشود و گفت : من از طرف خدا براي راهنمايي
شما برگزيده شده ام و ماموريت دارم همه مردم جهان را به پرستش خداي يكتا و
اطاعت از فرمانهايش دعوت كنم.
*يك روز كنار ساحل مورچه اي را ديد كه دانه گندمي را به دهان گرفته و به سوي دريا مي رود سليمان با نگاهش او را تعقيب كرد،در همين لحظه قورباغه اي از آب بيرون آمد و دهانش را باز كرد و مورچه داخل دهان او رفت .قورباغه زير آب رفت و پس از مدتي برگشت، دهانش را باز كرد و همان مورچه از دهانش بيرون آمد .
سليمان دستش را مقابل مورچه گرفت و مورچه بر كف دست او ايستاد سليمان از مورچه پرسيد :
دانه گندم را كجا بردي؟ مورچه پاسخ داد در اعماق اين دريا صخره اي است كه يك شكاف كوچك درون آن وجود دارد داخل آن شكاف ، كرم نابينايي است كه نمي تواند غذايش را بدست بياورد من از طرف خدا ماموريت دارم كه غذاي او را ببرم ، قورباغه هم ماموريت دارد تا مرا جا بجا كند آن كرم مرا نمي بيند ولي هر بار كه برايش غذا مي برم ، مي گويد : خدايا از اين كه مرا فراموش نكرده اي تو را شكر مي كنم . سليمان از شنيدن اين ماجرا به انديشه اي عميق فرو رفت.
*روزي سليمان به لشكريانش دستور داد تا آماده شوند و همگي با هم به همراه سليمان به زيارت خانه خدا بروند . در مسير حركت شان به طائف رسيدند كه معروف به سرزمين مورچگان بود پادشاه مورچه ها به آنها دستور داد تا به لانه هاي خود در زير زمين بروند . وقتي سليمان به نزديكي پادشاه مورچه ها رسيد با مهرباني از او پرسيد ؛ آيا نمي داني كه پيامبران بر آفريده هاي او ظلم نمي كنند؟ متعجم از اين كه دستور دادي آنها پنهان شوند. پادشاه مورچه ها گفت : اين كار را به دليل آن انجام دادم كه شايد تو و سپاهت ناخواسته آنها را لگدمال كنيد و نيز آنها با ديدن نعمت هاي خدادادي و شكوه فراوان آن در شما نعمت هايي را كه خدا به خودشان عطا كرده فراموش كنند. سليمان از پادشاه مورچه ها خداحافظي كرد و رفت.
*ازدیگرحوادث زندگی این پیامبر بزرگ،ماجرای او باملکه سبا و نیز بنای ساختمان بیت المقدس است.
در مسير مكه احساس كرد هدهد پيك مخصوص خود رانمي بيند لحظاتي بعد هدهد را ديد كه بازگشته است.
هدهدگفت:من در همين حوالي مشغول پرواز بودم كه به سرزمين سبا رسيدم حاكم آن سرزمين زني به نام بلقيس است و آنچه كه مرا خيلي عذاب ميدهد اين است كه مردم سرزمين سبا خورشيد را مي پرستند و در برابرش سجده مي كنند.سليمان نامه اي براي ملكه سبا نوشت و آنرا به هدهد سپردتا برايش ببرد و ازاو خواست در همان نزديكي پنهان شود و ببيند كه بعد ازخواندن نامه چه ميكند.
ملكه سبا نامه را چندين بار خواند و با تعجب به وزيرانش مي گفت ؛
اين نامه از طرف سليمان است او اين نامه را با نام خدا شروع كرده و از من
خواسته است كه تسليم او بشوم و به خداي يكتا ايمان بياورم ،سپس از وزيرانش
خواست كه او را ياري كنند . وزيران گفتند ما نيروي جنگي زيادي داريم و
آمادگي لازم براي مقابله با سليمان را داريم .
بلقيس گفت : هميشه جنگ
چاره ساز نيست من بايد سليمان را امتحان كنم اگر از پادشاهان باشد به هر
قيمتي تاج و تخت و پول مي خواهد و اگر پيامبر خدا باشد به دنيا علاقه اي
ندارد و فقط به مردم نيكي مي كند . سپس دستور داد كه هداياي فراواني براي
سليمان بفرستند وقتي هدايا را براي سليمان بردند به شدت عصباني شد و گفت :
من پيامبر خدا هستم چرا شما فكر كرديد كه من دنيا دوست هستم و از ديدن هديه
ها خوشحال مي شوم ، خداوند بيشتر و بهتر از اينها را به من بخشيده است سپس
هدايا را پس فرستاد .
سليمان بعد از رفتن فرستادگان بلقيس گفت : اين
زن خيلي داناست بايد بيشتر در مورد او تحقيق كنيم كدام يك از شما قبل از
رسيدن او به اينجا مي توانيد تخت عظيم او را نزد من بياوريد. يكي از جنيان
كه كارهاي خارق العاده مي كرد با خواندن اسم اعظم خداوند تخت بلقيس را در
آنجا حاضر كرد .
سليمان دستور داد تا تغييراتي در اين تخت عظيم بوجود بياورند و ببينند كه آيا بلقيس تخت خود را خواهد شناخت يا نه ؟
بعد
از مدتي ملكه سبا با همراهانش از راه رسيدند بلقيس تخت خود را شناخت و از
زيبايي عجيب و شگفت آوري كه در آن به وجود آورده بودند خيلي خوشحال شد و
تعريف كرد .
بلقيس بعد از مشاهده و درك خوبيهاي سليمان و يارانش به خدا ايمان آورد و از گذشته اش توبه كرد .
بعد
از مدتي سليمان به او پيشنهاد ازدواج داد ، پس از ازدواج به اتفاق هم براي
زيارت خانه كعبه رفتند در راه بازگشت از شام هنگاميكه از فلسطين مي گذشتند
كمي براي استراحت توقف كردند همانجا فرشته وحي نازل شد و گفت : اي سليمان
اين جا مقدس است و فرشتگان و پيامبران در اين جا نازل مي شوند پس مسجدي با
شكوه براي عبادت خدا بساز . سليمان به همراه جنيان به محل رفته و دستور داد
كه مسجد با شكوهي در آنجا بسازند و نيز دستور داد برج بلندي هم در كنار آن
مسجد برايش بنا كنند تا از آنجا به كار معماران نظارت داشته باشد.
با
آن كه كار ساختمان تمام نشده بود وليكن بناي محراب تمام شده بود . روزي از
روزها درختي را ديد و از او پرسيد اسم تو چيست و براي چه كاري آمده اي ؟
درخت گفت : اسم من ويراني است براي اين آمده ام كه تو از چوب من براي تكيه
خودت عصايي تهيه كني سليمان دانست كه زمان مرگش فرا رسيده است ولي سعي كرد
كه با همان عصا طوري ايستاده تكيه كند كه معماران با ديدن او فكر كنند كه
زنده است و دلگرم باشند و كار خود را انجام بدهند.
وقتي فرشته مرگ به
سراغش آمد او گفت: من مدت زيادي در اين جا زندگي كرده ام ولي اكنون كه دنيا
را ترك مي كنم فكر مي كنم چند روزي بيشتر در آن نبوده ام فرشته مرگ لبخندي
زد و گفت : اين حرفي است كه من تا حالا زياد شنيده ام جسم بي جان سليمان
يكسال همان طور كه به عصا تكيه كرده بود ايستاده باقي مانده و افرادش بر اين
گمان كه زنده است و آنها را مي بيند حسابي كار مي كردند تا كار مسجد
الاقصي هم پايان رسيد . حضرت سلیمان سرانجام در
55 سالگی در حالی که بر عصای خود تکیه داده بود و از درون قصر به رژه لشگریان خود
مینگریست، جان به جان آفرین تسلیم کرد.
سپس خدا موريانه ها را فرستاد تا عصاي سليمان
را بجوند و اين كار انجام شد ، پيكر سليمان به زمين افتاد و همه دانستند
سليمان نبي از دنيا رفته است.آن حضرت را در بیت
المقدس در کنار قبر پدرش به خاک سپردند.
این پیامبر خدا در دوران زندگیش، شهر بیت المقدس را با کمک جنیان و شیاطین بنا کرد و برای آن دوازده قلعه ساخت و بعد از اتمام آن شهر، ساختمان مسجد الاقصی را با سنگهای سفید و زرد و سبز بنا نمود و ستونهای آنرا از مرمر بلورین و با انواع جواهرات، مزین کرد. به غیر از این بناها، معابد و حوض های سنگی و ساختمان های مهم دیگری هم ساخت. قصر سلطنتی او که از چوبهای گرانبها و مزین به طلا و مرصع و جواهر، فراهم شده بود بسیار زیبا و باشکوه بود. هم اکنون آثار بعضی از این بناها، مانند «معبد هیکل سلیمان» در فلسطین هنوز هم هست و گردشگران و توریست ها برای دیدن آن آثار شگفت انگیز به آنجا میروند.
منابع:
اعلام قرآن، خزائلی، ص
386؛ تاریخ الانبیاء، رسولی محلاتی، ج 2، ص 226.
